Vaste lasten verlagen: hier valt het meeste te halen

Vaste lasten zijn de bedragen die elke maand min of meer automatisch van je rekening gaan: huur, energie, verzekeringen, internet. Juist omdat ze automatisch gaan, kijk je er zelden nog naar. Toch zit hier vaak de meeste ruimte in je budget. Een besparing van € 30 per maand op je energiecontract hoef je maar één keer te regelen en levert daarna elk jaar € 360 op. In dit artikel lees je per post waar je op let en wanneer je in actie kunt komen.

Eerst: maak een overzicht van al je vaste lasten

Voordat je gaat vergelijken, zet je alles op een rij. Gebruik je afschriften van de afgelopen drie maanden en vergeet jaarbetalingen niet. Hoe je dat handig doet, lees je in je uitgaven bijhouden.

Noteer per vaste last:

Begin met de grootste posten. Een abonnement van € 5 opzeggen is prettig, maar een verzekering die € 20 per maand te duur is, scheelt meer.

Energie: de post die het hardst steeg

Energie is voor veel huishoudens een van de grootste vaste lasten. Volgens het CBS was gas in oktober 2026 11,7% duurder dan een jaar eerder, en waren energieprijzen de belangrijkste oorzaak van de gestegen inflatie. Het loont dus om hier kritisch te kijken.

Vast of variabel contract

Bij een vast energiecontract staat de prijs per kWh en per m³ voor een bepaalde periode vast, bijvoorbeeld één of drie jaar. Bij een variabel energiecontract kan de leverancier de prijs tussentijds aanpassen.

Welk contract voordeliger uitpakt, weet je pas achteraf. Het hangt af van hoe de energieprijzen zich ontwikkelen. Wil je tussentijds overstappen van een vast contract, kijk dan eerst wat de opzegvergoeding is.

Je termijnbedrag controleren

Je maandelijkse termijnbedrag is een voorschot. Is het te hoog, dan leen je in feite geld aan je leverancier. Is het te laag, dan krijg je een flinke eindafrekening. Vergelijk je termijnbedrag met je werkelijke verbruik in de app of het klantportaal van je leverancier en pas het aan als dat nodig is.

Minder verbruiken

Besparen op verbruik is net zo effectief als een goedkoper tarief. Denk aan de thermostaat een graad lager, korter douchen, tochtstrips en radiatorfolie. Wijzer in geldzaken heeft tips om controle te houden over je energierekening.

De zorgverzekering: elk jaar een overstapmoment

De zorgverzekering is verplicht, maar je kiest zelf je verzekeraar, polis en eigen risico. Volgens de Rijksoverheid maken zorgverzekeraars hun premies en voorwaarden voor het nieuwe jaar uiterlijk 12 november bekend. Vanaf dan kun je vergelijken.

De regels voor overstappen:

• je zegt je huidige verzekering op tot uiterlijk 31 december
• je sluit een nieuwe af tot uiterlijk 1 februari, met terugwerkende kracht tot 1 januari
• sluit je vóór 31 december een nieuwe verzekering af, dan zegt de nieuwe verzekeraar de oude meestal automatisch op

Waar let je op?

Basisverzekering. De inhoud van het basispakket is bij elke verzekeraar gelijk. Het verschil zit in de premie en in de vrijheid om je zorgverlener te kiezen. Een goedkopere polis kan betekenen dat je bij een zorgverlener zonder contract een deel zelf betaalt.

Aanvullende verzekering. Kijk kritisch of je de vergoedingen echt gebruikt. Betaal je € 25 per maand voor een tandartsverzekering en gebruik je jaarlijks € 150 aan tandartszorg, dan betaal je € 300 voor € 150 aan vergoeding.

Eigen risico. Het verplicht eigen risico is in 2026 € 385. Je kunt het vrijwillig met maximaal € 500 verhogen, in ruil voor een lagere premie. Dan betaal je bij zorggebruik maximaal € 885 zelf. Dat kan alleen voordelig zijn als je weinig zorg gebruikt en dat bedrag in je buffer hebt staan.

Zorgtoeslag. Heb je een lager inkomen, controleer dan of je recht hebt op zorgtoeslag. Lees meer in toeslagen uitgelegd.

Andere verzekeringen: dubbel en overbodig

Naast de zorgverzekering hebben veel mensen een stapel andere verzekeringen. Loop ze minstens één keer per jaar door.

• Dubbele dekking. Een annuleringsverzekering via je creditcard én een losse, of een reisverzekering die overlapt met dekking van je zorgverzekering in het buitenland. Controleer de voorwaarden.
• Inboedel en opstal. Klopt het verzekerde bedrag van je inboedelverzekering nog met de waarde van je spullen? Te hoog verzekerd kost onnodig premie, te laag verzekerd kan bij schade tegenvallen.
• Autoverzekering. Voor een oudere auto met een lage dagwaarde kan een uitgebreide dekking duurder zijn dan wat je bij schade terugkrijgt.
• Kleine risico's. Verzekeringen voor je telefoon of apparaten zijn relatief duur. Een buffer kan die rol vaak goedkoper vervullen. Lees meer over de noodbuffer.

Een verzekering opzeggen is wel een afweging. Verzeker je in elk geval tegen risico's die je zelf niet kunt dragen, zoals aansprakelijkheid.

Telecom: na de looptijd vrij om over te stappen

Een abonnement voor internet, tv of mobiel duurt vaak één of twee jaar. Volgens de ACM mag een aanbieder je niet langer dan twee jaar vasthouden. Na de vaste looptijd kun je kosteloos opzeggen met een opzegtermijn van maximaal één maand. Je aanbieder moet je ten minste één maand voor het einde van de looptijd laten weten dat het contract afloopt.

Bespaartips:

• vergelijk je bundel met wat je echt gebruikt: heb je nog vaste telefonie of tv-zenders nodig?
• kijk bij een mobiel abonnement naar je werkelijke dataverbruik
• een toestel los kopen en een sim-only abonnement nemen is vaak goedkoper dan een toestel via een abonnement

Hoe je ook kleinere abonnementen snel opspoort en opzegt, lees je in abonnementen opschonen in een uur.

Wonen: de grootste post, het lastigst te veranderen

Huur of hypotheek is voor de meeste mensen de grootste vaste last. Daar kun je niet zomaar op besparen, maar er zijn wel een paar dingen om te controleren.

• Huurtoeslag. Heb je een huurwoning en een lager inkomen, kijk dan of je recht hebt op huurtoeslag.
• Huurverhoging en servicekosten. Controleer of een huurverhoging binnen de regels valt en of de servicekosten kloppen. Bij twijfel kun je terecht bij de Huurcommissie.
• Gemeentelijke belastingen. Met een laag inkomen kun je soms kwijtschelding krijgen van bijvoorbeeld afvalstoffenheffing. Vraag het na bij je gemeente.
• Hypotheek. Loopt je rentevaste periode af, dan is dat een moment om opties te vergelijken. Lees meer in de gids over wonen en geld.

Hoe pak je het aan? Een jaarplanning

Veel vaste lasten kun je alleen op bepaalde momenten aanpassen. Een eenvoudige planning helpt:

Wat levert het op?

Stel dat je dit jaar € 25 per maand bespaart op energie, € 30 op je zorgverzekering, € 15 op andere verzekeringen en € 20 op telecom. Samen is dat € 90 per maand, oftewel € 1.080 per jaar. Zet je dat bedrag elke maand opzij, dan heb je na een paar jaar een flinke buffer opgebouwd zonder dat je iets merkt van minder bestedingsruimte.

Prijzen blijven wel stijgen. Met de inflatiecalculator zie je wat prijsstijgingen over een paar jaar betekenen voor je vaste lasten. Kijk daarom elk jaar opnieuw. Wil je zien hoe je vaste lasten zich verhouden tot de rest van je budget, gebruik dan de budgetplanner of lees de uitleg over de 50/30/20-regel. Het complete stappenplan staat in de gids budgetteren.