Koopkracht

Koopkracht gaat over de hoeveelheid spullen en diensten die je met je geld kunt kopen. Het gaat dus niet om het bedrag op je rekening, maar om wat je ermee kunt doen. Stijgt je nettoloon met 3% en de prijzen met 4%, dan ga je er in koopkracht op achteruit, ook al verdien je meer.

Het CPB en het CBS publiceren cijfers over koopkracht, vaak per groep: werkenden, gepensioneerden, uitkeringsgerechtigden, met of zonder kinderen. Rond Prinsjesdag krijgen koopkrachtplaatjes veel aandacht. Dat zijn gemiddelden: jouw situatie kan anders uitvallen, bijvoorbeeld door een verhuizing, een andere baan of veranderende toeslagen.

Ook spaargeld heeft koopkracht. Als de inflatie hoger is dan je spaarrente, kun je met je spaargeld elk jaar iets minder kopen. Bij beleggen kijk je daarom niet alleen naar het nominale rendement, maar ook naar het rendement na inflatie.

Voorbeeld

Sophie krijgt in 2026 een loonsverhoging van 3% via haar cao, waardoor haar nettoloon stijgt van € 2.500 naar € 2.575. De inflatie was in oktober 2026 3,7%. Wat vorig jaar € 2.500 kostte, kost nu ongeveer € 2.593. Haar koopkracht is dus iets gedaald, ondanks de loonsverhoging.