Rendement op rendement: het sneeuwbaleffect uitgelegd

Rendement op rendement betekent dat je niet alleen rendement maakt op het geld dat je inlegt, maar ook op het rendement dat je eerder hebt verdiend. Daardoor kan je vermogen na verloop van tijd steeds sneller groeien, net als een sneeuwbal die van een helling rolt. Bij sparen heet dit rente-op-rente. In dit artikel zie je met tabellen in euro's hoe het werkt en waarom tijd de belangrijkste factor is.

Hoe werkt het sneeuwbaleffect?

Stel dat Sanne eenmalig € 10.000 belegt en dat haar belegging elk jaar 6% oplevert. Het eerste jaar verdient ze 6% over € 10.000, dus € 600. Het tweede jaar verdient ze 6% over € 10.600, dus € 636. Dat is € 36 meer, omdat ook haar eerste rendement nu meewerkt.

Na 30 jaar verdient Sanne in één jaar meer dan vijf keer zoveel als in het eerste jaar, zonder dat ze iets heeft bijgelegd. Haar € 10.000 is in dit voorbeeld bijna € 57.500 geworden. Dit is een rekenvoorbeeld met een vast rendement van 6%; in werkelijkheid schommelt het rendement elk jaar en is het niet gegarandeerd.

De vuistregel van 72

Een handige manier om het effect in te schatten: deel 72 door het rendement per jaar. De uitkomst is ongeveer het aantal jaren waarin je geld verdubbelt.

• Bij 3% per jaar: 72 gedeeld door 3 is ongeveer 24 jaar.
• Bij 6% per jaar: ongeveer 12 jaar.
• Bij 8% per jaar: ongeveer 9 jaar.

Het is een benadering, maar wel een die goed laat zien hoeveel een paar procent verschil uitmaakt over lange tijd.

Met een vast maandbedrag

De meeste mensen beleggen niet eenmalig, maar elke maand een bedrag. Ook dan werkt het sneeuwbaleffect. Mo belegt elke maand € 100 en haalt in dit voorbeeld 5% per jaar.

Na tien jaar is het rendement nog een klein deel van het totaal. Na veertig jaar is het rendement ruim twee keer zo groot als alles wat Mo zelf heeft ingelegd. Dit is een rekenvoorbeeld; het rendement is niet gegarandeerd. Hoe zo'n maandelijkse inleg in de praktijk werkt, lees je in periodiek beleggen.

Waarom vroeg beginnen zoveel uitmaakt

Omdat het sneeuwbaleffect pas na lange tijd echt op gang komt, is tijd belangrijker dan het bedrag.

Andersom: wie op zijn 35e begint en op zijn 65e hetzelfde wil hebben als iemand die op zijn 25e begon met € 100 per maand, heeft in dit rekenvoorbeeld ongeveer € 182 per maand nodig in plaats van € 100.

Dat betekent niet dat het te laat is als je later begint. Het betekent dat elk jaar telt. Ook met een kleiner bedrag kan beginnen meer opleveren dan wachten tot je een groter bedrag hebt. Wie vroeg wil stoppen met werken, ziet dit effect terug in berekeningen rond financiële vrijheid; probeer de financiële-vrijheid-calculator en lees over je spaarquote.

Wat remt de sneeuwbal af?

Drie dingen maken de sneeuwbal kleiner:

Kosten

Kosten gaan elk jaar van je vermogen af en kunnen daarna geen rendement meer maken. Bij € 100 per maand over 30 jaar en 6% rendement vóór kosten scheelt het verschil tussen 0,2% en 1,5% kosten in een rekenvoorbeeld bijna € 19.500. Lees de kosten van beleggen en reken het zelf na met de kostenimpact-calculator.

Belasting

In box 3 betaal je in 2026 belasting over een verondersteld rendement op je vermogen boven het heffingsvrij vermogen. Die belasting gaat van je vermogen af en remt de groei. Lees meer in box 3: belasting op spaargeld en beleggingen.

Geld eruit halen

Wie dividend uitgeeft of tussentijds verkoopt, haalt geld uit de sneeuwbal. Bij een accumulerend fonds wordt dividend automatisch herbelegd en blijft het meewerken. Bij een uitkerend fonds kun je het dividend zelf opnieuw beleggen.

Rendement is geen vast getal

In de tabellen hierboven rekenen we met een vast rendement per jaar. Zo werkt de beurs niet. De MSCI World, een index van ruim 1.200 bedrijven uit ontwikkelde landen, leverde gemeten in euro's in 2021 31,07% op, in 2022 min 12,78% en in 2023 19,60%. Van eind 2000 tot eind oktober 2026 kwam het gemiddelde uit op 6,68% per jaar, inclusief herbelegd dividend. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Ook de volgorde van goede en slechte jaren speelt een rol. Een grote daling vlak voordat je het geld nodig hebt, doet meer pijn dan dezelfde daling aan het begin. Daarom bouwen veel mensen hun risico af als het moment nadert waarop ze het geld gaan gebruiken. Lees meer in risico en rendement.

Denk ook aan inflatie

Een eindbedrag van € 81.870 over 30 jaar klinkt veel, maar door inflatie kun je er dan minder voor kopen dan nu. Wil je weten wat je werkelijk vooruitgaat, kijk dan naar het reële rendement: rendement min inflatie. Rekenen met een lager rendement in de calculator, bijvoorbeeld 3% in plaats van 5%, geeft een voorzichtiger beeld in het geld van nu. Lees ook inflatie uitgelegd.

Zelf rekenen

Wil je zien wat jouw inleg kan worden? Een paar varianten bij € 200 per maand over 25 jaar, als rekenvoorbeeld:

Het verschil tussen 3% en 7% is bijna € 70.000. Het rendement is niet gegarandeerd en kan ook lager uitvallen dan 3%. Vul je eigen bedragen in met de rente-op-rente-calculator. Het complete overzicht van beleggen vind je in de gids beleggen voor beginners.