Periodiek beleggen: elke maand een vast bedrag

Bij periodiek beleggen leg je op vaste momenten een vast bedrag in, bijvoorbeeld € 100 aan het begin van elke maand. Je hoeft dan niet te bedenken wanneer je instapt: dat gaat automatisch. Omdat de koers steeds anders is, koop je soms veel en soms weinig stukken. In dit artikel lees je hoe dat werkt, wat het met je gemiddelde aankoopprijs doet en wat de eerlijke voor- en nadelen zijn.

Hoe werkt periodiek beleggen?

Je kiest een bedrag, een moment en een belegging. Bijvoorbeeld: elke maand op de 25e, € 100 in een fonds dat een brede wereldwijde index volgt. Veel aanbieders bieden een automatische maandelijkse aankoop aan, vergelijkbaar met een automatische overboeking naar je spaarrekening. Lees ook automatisch sparen: het principe 'betaal jezelf eerst' werkt bij beleggen net zo.

In het Engels heet deze methode dollar-cost averaging. De tegenhanger is in één keer een groot bedrag inleggen, een lump sum.

Hele stukken of fracties?

Een fonds heeft een koers per stuk, bijvoorbeeld € 95. Met € 100 per maand kun je dan één stuk kopen en houd je € 5 over. Sommige aanbieders bieden fractionele aandelen aan: je koopt dan voor precies € 100, bijvoorbeeld 1,05 stuk. Anders spaar je een paar maanden en koop je daarna een heel stuk.

Het effect op je gemiddelde aankoopprijs

Omdat je steeds hetzelfde bedrag inlegt, koop je meer stukken als de koers laag is. Daardoor ligt je gemiddelde aankoopprijs lager dan de gemiddelde koers.

Rekenvoorbeeld: een dal en herstel

Sanne legt vijf maanden lang € 100 in, met fractionele aandelen. De koers schommelt.

De gemiddelde koers over deze maanden was € 41. Maar Sanne betaalde gemiddeld € 500 gedeeld door 13 stukken, ongeveer € 38,46 per stuk. Omdat de koers in maand 5 weer € 50 is, zijn haar 13 stukken € 650 waard. Dat is € 150 meer dan haar inleg, terwijl de koers per saldo gelijk bleef. Dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld zonder kosten; in werkelijkheid weet je vooraf niet of een koers herstelt.

Rekenvoorbeeld: als de koers alleen stijgt

Nu stijgt de koers elke maand: € 40, € 45, € 50, € 55 en € 60. Met € 100 per maand koopt Sanne in totaal ongeveer 10,21 stukken, na vijf maanden ongeveer € 612 waard. Had ze in maand 1 alle € 500 ineens ingelegd, dan had ze 12,5 stukken van € 60 gehad, samen € 750.

Dat laat de eerlijke kant zien: in een stijgende markt levert in één keer inleggen meer op, simpelweg omdat je geld eerder aan het werk is. Ook dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld.

In één keer of gespreid inleggen?

Wie geen grote som heeft, maar elke maand iets overhoudt van zijn salaris, belegt vanzelf periodiek. De vraag 'in één keer of gespreid' speelt vooral als je een bedrag ineens hebt, bijvoorbeeld een erfenis, een bonus of je vakantiegeld.

Bij gespreid inleggen staat een deel van je geld tijdelijk nog niet op de beurs. Stijgt de markt in die tijd, dan mis je over dat deel de stijging. Daalt de markt, dan koop je juist goedkoper in. Niemand weet vooraf welke van de twee gebeurt. Gespreid inleggen is vooral een manier om spijt en paniek te beperken. Voor veel mensen is dat precies wat ze nodig hebben om het vol te houden.

De voordelen op een rij

• Geen timing nodig. Je hoeft niet te voorspellen wanneer de koers laag is. Lees waarom dat zo lastig is in waarom de markt timen zo lastig is.
• Discipline. Een automatische inleg gaat door, ook als het nieuws somber is.
• Toegankelijk. Je kunt met een klein bedrag per maand beginnen.
• Spreiding over tijd. Pech met één instapmoment weegt minder zwaar.

De nadelen en valkuilen

• Geen bescherming tegen verlies. Daalt de markt langdurig, dan daalt je belegging ook. Je koopt dan wel goedkoper bij, maar je bent niet beschermd.
• Kosten per transactie. Rekent je aanbieder een vast bedrag per aankoop, dan weegt dat zwaar bij kleine bedragen. € 1 op € 50 is al 2% van je inleg. Lees de kosten van beleggen en reken het na met de kostenimpact-calculator.
• Stoppen op het verkeerde moment. De grootste valkuil. Juist in een daling stoppen veel mensen met inleggen of verkopen ze, terwijl ze dan voor hetzelfde bedrag meer stukken kopen.

Doorgaan in een daling: wat de geschiedenis laat zien

Dalingen kunnen snel en hard gaan. De Amerikaanse S&P 500-index daalde in 2020 in 33 dagen 33,9%, van 19 februari tot 23 maart. Binnen ongeveer vijf maanden stond de index weer op het oude niveau. Na de daling van 2022, toen de index 25,4% zakte, duurde het tot januari 2024 voordat er een nieuw record kwam. Maar na de crash van 2000 duurde het ruim zeven jaar voordat de index zijn oude top terugzag. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Wie in zulke periodes doorgaat met periodiek inleggen, koopt een tijd lang goedkoper in. Of dat achteraf goed uitpakt, hangt af van hoe de markt zich daarna ontwikkelt. Lees meer in beurscrashes en herstel.

Hoeveel kan een maandbedrag worden?

Wat een vast maandbedrag op lange termijn kan worden, hangt af van tijd, rendement en kosten. Stel dat Mo elke maand € 100 belegt en het gemiddelde rendement 5% per jaar is. Dan is zijn inleg na 20 jaar € 24.000 en de waarde ongeveer € 40.746. Na 30 jaar is de inleg € 36.000 en de waarde ongeveer € 81.870. Dit is een rekenvoorbeeld met een vast rendement; het werkelijke rendement schommelt en is niet gegarandeerd.

Het verschil tussen inleg en waarde groeit naarmate de tijd verstrijkt. Dat is het effect van rendement op rendement. Probeer je eigen inleg en termijn in de rente-op-rente-calculator.

Voordat je begint

Periodiek beleggen werkt alleen als het bedrag echt overblijft. Veel mensen zorgen eerst voor een noodbuffer, zodat ze bij een tegenvaller niet hoeven te verkopen. Kijk ook naar je maandbudget: een bedrag dat je drie maanden later weer moet opnemen, kun je beter laten staan. Het complete overzicht van beleggen vind je in de gids beleggen voor beginners.