Je spaarquote: het getal dat het meest uitmaakt

Je spaarquote is het percentage van je netto-inkomen dat je opzij zet. Het is een eenvoudig getal, maar het heeft meer invloed op je financiële toekomst dan bijna elke andere keuze. Een hogere spaarquote laat je vermogen sneller groeien én verlaagt het bedrag dat je later nodig hebt. Daarom noemen mensen die naar financiële vrijheid toewerken het vaak het belangrijkste getal.

In dit artikel lees je hoe je je spaarquote berekent, waarom hij zo zwaar weegt en hoe je hem verhoogt zonder dat je leven er grauw van wordt. Dit is algemene uitleg, geen persoonlijk advies.

Wat is een spaarquote?

Je spaarquote is het deel van je inkomen dat je niet uitgeeft. De formule is simpel:

spaarquote = (wat je opzij zet ÷ je netto-inkomen) × 100%

Wat je opzij zet, kan bestaan uit:

• geld dat je op een spaarrekening zet;
• geld dat je belegt;
• extra aflossingen op schulden, bovenop wat verplicht is.

Je netto-inkomen is wat er na belasting en premies op je rekening komt. Neem ook vakantiegeld en een eventuele dertiende maand mee. Die vergeten mensen vaak, terwijl het grote bedragen zijn.

Rekenvoorbeeld: Sanne

Sanne verdient netto € 2.900 per maand. In mei krijgt ze netto € 1.900 vakantiegeld. Haar jaarinkomen is dus 12 × € 2.900 + € 1.900 = € 36.700.

Ze zet elke maand € 400 opzij en belegt in mei € 1.000 van haar vakantiegeld. Totaal opzij: 12 × € 400 + € 1.000 = € 5.800.

Haar spaarquote is € 5.800 ÷ € 36.700 = ongeveer 15,8%.

Waarom de spaarquote zo veel uitmaakt

Een hogere spaarquote heeft twee effecten tegelijk:

1. Je bouwt sneller op. Meer inleg betekent meer vermogen, en meer vermogen levert meer rendement op rendement.
2. Je hebt minder nodig. Wie gewend is om van 70% van zijn inkomen te leven, heeft later een kleiner doelvermogen nodig dan iemand die 95% uitgeeft.

Dat tweede effect wordt vaak onderschat. Als je doelvermogen 25 keer je jaarlijkse uitgaven is, zoals bij de 4%-regel, dan verlaagt elke euro minder uitgaven je doel met 25 euro.

Hoe lang duurt het tot financiële vrijheid?

Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld. We gaan uit van starten vanaf nul, een doel van 25 keer je jaarlijkse uitgaven en een reëel rendement (rendement na inflatie) van 4% per jaar. Dit is een rekenvoorbeeld; het rendement is niet gegarandeerd.

Twee dingen vallen op. Ten eerste maakt de stap van 10% naar 30% een verschil van bijna dertig jaar. Ten tweede maakt het rendement bij een hoge spaarquote steeds minder uit. Wie veel spaart, is minder afhankelijk van de beurs.

Deze tabel houdt geen rekening met box 3, beleggingskosten, AOW of pensioen. In Nederland heb je dankzij AOW en vaak werkgeverspensioen meestal minder eigen vermogen nodig voor de jaren na je AOW-leeftijd. Box 3 en kosten werken juist de andere kant op. Reken je eigen situatie door met de financiële-vrijheid-calculator.

Hoe verhoog je je spaarquote?

Er zijn twee knoppen: meer verdienen of minder uitgeven. Allebei werken, maar op een andere manier.

Begin bij de grote posten

Op koffie besparen voelt goed, maar het levert vaak tientallen euro's per maand op. De grote bedragen zitten in je vaste lasten:

Lees ook Vaste lasten verlagen en Abonnementen opschonen in een uur. De budgetplanner helpt om te zien waar je geld naartoe gaat.

Betaal jezelf eerst

Veel mensen zetten hun sparen of beleggen automatisch klaar op de dag dat het salaris binnenkomt. Wat er dan overblijft, is je budget. Zo hoeft het niet elke maand een keuze te zijn. Zie Automatisch sparen: betaal jezelf eerst.

Spaar je loonsverhoging

Een loonsverhoging of nieuwe baan is een goed moment. Als je een deel van de verhoging direct opzij zet, merk je er niets van in je dagelijkse leven. Je spaarquote stijgt zonder dat je iets inlevert.

Meer verdienen

Bij een laag inkomen is minder uitgeven vaak al grotendeels gedaan. Dan is meer verdienen de grootste hefboom: salaris onderhandelen, een opleiding, meer uren of een andere baan. Let wel op wat er netto overblijft, want een hoger inkomen kan ook toeslagen verlagen.

De eerlijke kant: niet iedereen kan 50% sparen

Op internet lees je verhalen van mensen die 60% of 70% van hun inkomen sparen. Dat is mogelijk met een hoog inkomen, lage woonlasten en geen kinderen. Voor veel Nederlanders is het niet realistisch.

Volgens het CBS kwam in 2023 ongeveer 9% van de huishoudens moeilijk of zeer moeilijk rond. En 20% van de huishoudens had onvoldoende geld voor onverwachte noodzakelijke uitgaven. Als je met moeite rondkomt, is het eerste doel een kleine noodbuffer, niet een spaarquote van 50%. En als je geldzorgen hebt, kun je hulp krijgen. Zie Hulp bij geldzorgen.

Een spaarquote is ook geen wedstrijd. Sparen ten koste van je gezondheid, relaties of plezier is op lange termijn zelden de moeite waard.

Je spaarquote en je pensioen

Werk je in loondienst met een pensioenregeling, dan bouw je via je werkgever al vermogen op. De pensioenpremie die je werkgever inhoudt, zie je niet terug in je netto-inkomen. Veel mensen laten die daarom buiten hun spaarquote. Maar je bouwt er wel degelijk een oudedagsvoorziening mee op.

Ben je zzp'er, dan regel je dat zelf. Een deel van je spaarquote gaat dan vaak naar je pensioen. Lees meer in Pensioen als zzp'er en de complete gids over financiële vrijheid. Wil je zien wat een paar procent extra sparen over twintig jaar doet? Gebruik de rente-op-rente-calculator.