Hulp bij geldzorgen en schulden: waar kun je terecht?

Als je je zorgen maakt over geld, voelt het vaak alsof je er alleen voor staat. Dat is niet zo. Er is gratis hulp, van een anoniem gesprek tot een complete schuldregeling, en hoe eerder je die zoekt, hoe meer er nog mogelijk is. Je hoeft je ook niet te schamen: geldzorgen ontstaan heel vaak door gebeurtenissen die niemand in de hand heeft, zoals ziekte, een scheiding, baanverlies of een terugvordering van toeslagen.

In dit artikel lees je waar je terechtkunt, wat elke organisatie doet en wat je vandaag al zelf kunt doen.

Wanneer is het tijd om hulp te vragen?

Er is geen ondergrens. Je hoeft niet te wachten tot er een deurwaarder aan de deur staat. Signalen dat het verstandig is om hulp te zoeken:

• Je hebt achterstanden op huur, energie of je zorgverzekering.
• Je krijgt aanmaningen of brieven van een incassobureau.
• Je leent geld om andere rekeningen te betalen.
• Je weet niet meer precies hoeveel schulden je hebt.
• Je slaapt slecht of piekert veel over geld.

Wachten maakt het meestal duurder. Op elke gemiste rekening kunnen incassokosten komen van minimaal € 40, en op leningen loopt de rente door.

Stap 1: Geldfit, de laagdrempelige ingang

Geldfit is een onafhankelijke, gratis plek voor alle vragen en zorgen over geld. Je kunt bellen naar 0800-8115, appen via WhatsApp of chatten. Je mag anoniem blijven.

Geldfit luistert naar je verhaal, kijkt met je mee welke stappen je kunt zetten en brengt je zo nodig in contact met hulp in je buurt, zoals de gemeente of een vrijwilliger. Op de website staan ook checks, zoals de potjes-check: die laat zien op welke toeslagen en regelingen je misschien recht hebt maar die je nog niet ontvangt. Meer over toeslagen lees je in toeslagen uitgelegd.

Stap 2: de gemeente en gratis schuldhulpverlening

Iedere gemeente is wettelijk verplicht om schuldhulpverlening te bieden. Dat is gratis. Je meldt je aan via de website of het telefoonnummer van je gemeente, soms via het sociaal wijkteam.

Bij acute problemen, zoals een dreigende huisuitzetting, afsluiting van gas, stroom, stadsverwarming of water, of opzegging van je zorgverzekering, moet de gemeente snel handelen: dan heb je binnen drie werkdagen een eerste gesprek. In andere gevallen heb je binnen vier weken een eerste gesprek. Dat staat in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

Wat de gemeente kan doen

De hulp verschilt per gemeente en per situatie. Veelvoorkomende vormen:

• Een budgetcoach die samen met je een overzicht en een budget maakt.
• Stabilisatie: eerst zorgen dat er geen nieuwe schulden bijkomen en dat je vaste lasten betaald worden.
• Betalingsregelingen met schuldeisers als je schulden af te lossen zijn.
• Een minnelijke schuldregeling: de schuldhulpverlener maakt met al je schuldeisers een afspraak. Je lost 18 maanden af wat je kunt missen, en daarna schelden de schuldeisers de rest kwijt.
• Een saneringskrediet: de gemeentelijke kredietbank lost je schulden in één keer af tegen een lager bedrag, en jij betaalt daarna één bedrag terug aan de kredietbank.
• Een moratorium: een tijdelijke afkoelingsperiode via de rechter, waarin schuldeisers geen beslag mogen leggen of je huis niet mogen ontruimen.

Weigert één schuldeiser mee te werken terwijl de rest akkoord is, dan kan de rechter die schuldeiser dwingen via een dwangakkoord.

Rekenvoorbeeld: een minnelijke schuldregeling

Ingrid is alleenstaand met een kind en heeft € 8.400 schuld bij zes schuldeisers, waaronder een energieleverancier, een webwinkel en de zorgverzekeraar. Tijdens de schuldregeling houdt ze een vast bedrag over om van te leven, het vrij te laten bedrag. Wat daarboven zit, gaat naar de schuldeisers. Stel dat dat € 150 per maand is.

In 18 maanden lost Ingrid dan € 2.700 af. Dat is ongeveer 32% van haar totale schuld. Als alle schuldeisers akkoord gaan, wordt de overige € 5.700 kwijtgescholden. Dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld; het werkelijke bedrag hangt af van je inkomen, huishouden en vaste lasten.

Stap 3: de wettelijke schuldsanering (Wsnp)

Lukt een minnelijke regeling niet, bijvoorbeeld omdat schuldeisers niet meewerken, dan kun je via de gemeente een verzoek indienen bij de rechtbank voor de Wsnp, de Wet schuldsanering natuurlijke personen.

• De rechter beoordeelt of je te goeder trouw bent geweest bij het ontstaan van je schulden. Sinds 1 juli 2023 kijkt de rechter daarbij naar de afgelopen 3 jaar in plaats van 5.
• Word je toegelaten, dan duurt de sanering sinds 1 juli 2023 in principe 18 maanden. De rechter kan een andere periode vaststellen, maximaal 5 jaar.
• Een bewindvoerder houdt toezicht. Je moet al je inkomen boven het vrij te laten bedrag afdragen en je best doen om zoveel mogelijk inkomen te verwerven.
• Houd je je aan de afspraken, dan krijg je aan het eind de 'schone lei': de resterende schulden zijn niet meer afdwingbaar.

Niet alle schulden vallen eronder; boetes en schulden door fraude bijvoorbeeld niet. Bij een studieschuld gaan alleen achterstallige termijnen mee. Lees meer in studieschuld aflossen.

Andere vormen van hulp

Beschermingsbewind

Lukt het je niet om zelf je geldzaken te regelen, bijvoorbeeld door ziekte, verslaving of omdat het je te veel wordt? Dan kan de kantonrechter beschermingsbewind instellen. Een bewindvoerder beheert dan je inkomen en betaalt je rekeningen. Bewind kost geld, maar bij een laag inkomen vergoedt de gemeente die kosten vaak via bijzondere bijstand.

Het Juridisch Loket

Ben je het niet eens met een vordering, of weet je niet of incassokosten kloppen? Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies. Bel 0800-8020 of kijk op juridischloket.nl.

Vrijwilligers

Organisaties zoals SchuldHulpMaatje en Humanitas koppelen je aan een getrainde vrijwilliger. Die helpt bij het ordenen van je administratie en gaat zo nodig mee naar de gemeente. Je vindt ze via Geldfit of de website van je gemeente.

Beslag: er blijft altijd een minimum over

Legt een deurwaarder beslag op je loon of uitkering, dan moet er altijd een bedrag overblijven om van te leven: de beslagvrije voet. Beslagleggers berekenen die zelf met gegevens uit officiële registraties. Op uwbeslagvrijevoet.nl kun je de berekening controleren. Heb je meerdere beslagen, dan is er één coördinerende deurwaarder die de beslagvrije voet bewaakt.

Wat kun je vandaag zelf al doen?

1. Open je post. Leg alles per schuldeiser op een stapel. Dat is de moeilijkste stap, en daarna wordt het lichter.
2. Maak een lijst met per schuld het bedrag, de schuldeiser en of er al een incassobureau of deurwaarder bij is. De schulden-aflosplanner helpt je overzicht te houden.
3. Betaal eerst de basis: huur, energie, zorgverzekering. Meer over de volgorde lees je in de gids schulden aflossen.
4. Bel schuldeisers zelf en vraag om uitstel of een betalingsregeling. Veel schuldeisers werken liever mee dan dat ze een incassobureau inschakelen.
5. Zet je inkomen en uitgaven op een rij in de budgetplanner. Dat helpt jou én de hulpverlener.

Zijn je schulden nog overzichtelijk en lukt het aflossen? Dan helpt een vaste methode; lees sneeuwbal of lawine.

Na de schulden: schuldenvrij blijven

Ben je door een traject heen, dan is de kans groot dat je nog een tijd een registratie hebt in het Schuldhulpregister van het BKR. Hoe lang dat duurt, verschilt per gemeente; lees meer in BKR-registratie. Bouw stap voor stap een kleine buffer op, zodat een onverwachte rekening geen nieuwe schuld wordt. Met de financieel-fit-quiz kun je zien waar je nu staat en waar je nog winst kunt halen.

Informatie gecontroleerd op 14 november 2026. Regels en werkwijzen kunnen per gemeente verschillen en veranderen.