Studieschuld aflossen bij DUO: zo werken SF35, SF15, rente en draagkracht

Een studieschuld is de mildste schuld die je kunt hebben: de rente is laag, je betaalt naar inkomen en wat na de aflosperiode over is, wordt kwijtgescholden. Toch voelt een bedrag van twintig- of dertigduizend euro voor veel mensen zwaar. In dit artikel lees je hoe aflossen bij DUO precies werkt, met de cijfers die gelden in 2026 en 2027, en waar je op let als je overweegt extra af te lossen.

Van studie naar aflossen: de fases

Als je studiefinanciering stopt, begint op 1 januari van het jaar daarna de aanloopfase. Die duurt twee jaar. Je hoeft dan nog niets terug te betalen, maar de rente loopt al wel. Ga je in die tijd weer studeren met studiefinanciering, dan bouw je een tweede schuld op met een eigen aanloopfase.

Na de aanloopfase begint op 1 januari de aflosfase. Vanaf dan betaal je elke maand via automatische incasso. Hoe lang die fase duurt, hangt af van je terugbetalingsregels.

SF35 of SF15: welke regels gelden voor jou?

DUO kent vier soorten terugbetalingsregels. De twee belangrijkste zijn SF35 en SF15. In Mijn DUO zie je onder welke regels je valt.

Val je onder SF35, dan mag je voordat je begint met terugbetalen overstappen naar SF15. Daarnaast bestaan SF15-oud (met een schijvensysteem) en de regels voor het levenlanglerenkrediet.

Hoe werkt de rente?

De rente op je studieschuld wordt vanaf de start van de aanloopfase steeds voor 5 jaar vastgezet. Dat heet de rentevaste periode. Daarna krijg je 5 jaar het percentage van dat nieuwe jaar.

Onder SF35 is de rente gebaseerd op de gemiddelde rente van vijfjaarsstaatsleningen over 12 maanden. Onder SF15 kijkt DUO alleen naar de maand september. Daardoor verschillen de percentages.

Een paar jaren uit de DUO-tabel ter vergelijking:

Wie in 2022 is begonnen met de aanloopfase, heeft dus tot en met 2026 0% rente. Vanaf januari 2027 begint voor die groep een nieuwe rentevaste periode tegen het percentage van 2027. Dat kan betekenen dat je maandbedrag stijgt. Elk jaar in november stuurt DUO bericht over je rente en maandbedrag voor het nieuwe jaar.

Hoe berekent DUO je maandbedrag?

DUO berekent eerst het wettelijk maandbedrag: het bedrag dat nodig is om je schuld plus rente binnen de looptijd af te lossen. Daarna kijkt DUO naar je draagkracht: wat je op basis van je inkomen kunt betalen. Je betaalt het laagste van de twee.

DUO kijkt naar je inkomen van twee jaar geleden, het peiljaar. Voor terugbetalingen in 2027 is dat dus je inkomen uit 2025. Heb je een partner, dan telt diens inkomen mee. Is je inkomen sindsdien gedaald, dan kun je verlegging van het peiljaar aanvragen.

Rekenvoorbeeld: Mo onder SF35

Mo is alleenstaand, heeft € 30.000 studieschuld onder SF35 en begint in 2027 met aflossen tegen 2,70% rente. In 2025 verdiende hij € 40.000.

• Wettelijk maandbedrag: € 30.000 aflossen in 35 jaar tegen 2,70% is ongeveer € 110 per maand.
• Vrijstelling 2027 (100% van het minimumloon): € 28.405,73.
• Inkomen boven de vrijstelling: € 40.000 min € 28.405,73 is € 11.594,27.
• Draagkracht: 4% daarvan is € 463,77 per jaar, ofwel ongeveer € 38,65 per maand.

Mo betaalt dus ongeveer € 38,65 per maand in plaats van € 110. Dit is een vereenvoudigde berekening; DUO berekent het precieze bedrag.

Let op wat er gebeurt: de rente op € 30.000 is in het eerste jaar ongeveer € 810, ofwel € 67,50 per maand. Mo betaalt minder dan de rente, dus zijn schuld groeit voorlopig. Stijgt zijn inkomen, dan stijgt ook zijn maandbedrag. Wat na 35 jaar overblijft, wordt kwijtgescholden.

Onder SF35 hoef je niets te betalen als je draagkracht onder de € 5 per maand uitkomt.

Minder of tijdelijk niets betalen

Kun je je maandbedrag niet betalen? Laat dan geen achterstand ontstaan, want achterstallige bedragen worden niet kwijtgescholden. Je hebt drie opties:

1. Lager maandbedrag op basis van inkomen. Onder SF35 en SF15 gebeurt dit grotendeels automatisch; onder SF15-oud vraag je het zelf aan.
2. Verlegging peiljaar. Als je inkomen is gedaald, kijkt DUO naar een recenter jaar.
3. Aflosvrije periode. Je kunt in totaal maximaal 60 maanden niet aflossen, om welke reden dan ook. De rente loopt door, en je aflosperiode wordt met die maanden verlengd.

Extra aflossen: wel of niet doen?

Je mag altijd meer aflossen dan je maandbedrag, via Mijn DUO. Een extra aflossing gaat automatisch naar je schuld met de hoogste rente. Maar is het slim? Dat hangt af van je situatie.

Wat extra aflossen oplevert

Stel dat Mo uit het voorbeeld niet het wettelijk maandbedrag van ongeveer € 110 betaalt, maar vrijwillig € 200 per maand. Dan is zijn schuld in ongeveer 15 jaar afgelost en betaalt hij in totaal zo'n € 36.600. Betaalt hij 35 jaar lang het wettelijk maandbedrag, dan is dat zo'n € 46.400. Het verschil is ongeveer € 9.800 aan rente. Dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld met een vaste rente van 2,70% over de hele looptijd; in werkelijkheid wordt de rente elke 5 jaar opnieuw vastgesteld.

Waarom veel mensen toch niet extra aflossen

• Dure schulden gaan voor. Heb je ook rood staan of een creditcardschuld, dan levert aflossen daarop veel meer op. Lees sneeuwbal of lawine.
• Eerst een buffer. Geld dat je aan DUO hebt gegeven, krijg je niet terug als je wasmachine kapotgaat. Een noodbuffer gaat voor veel mensen voor. Reken een richtbedrag uit met de noodbuffer-calculator.
• Kwijtschelding. Wie een laag inkomen verwacht, betaalt mogelijk nooit alles terug. Dan levert extra aflossen minder op.
• Andere doelen. Sommige mensen sparen liever voor eigen geld bij een huis, of beleggen voor de lange termijn. Beleggen kent risico's; je kunt geld verliezen.

Studieschuld en een hypotheek

Een studieschuld staat niet bij het BKR, maar je moet hem wel opgeven als je een hypotheek aanvraagt. Volgens de Rijksoverheid kijken geldverstrekkers niet naar je oorspronkelijke studieschuld, maar naar het maandbedrag dat je moet aflossen. Dat maandbedrag maakt je leencapaciteit lager. Gebruik je een aflosvrije periode, dan rekenen ze met het maandbedrag dat je eigenlijk zou moeten betalen. Een extra aflossing kan daarom helpen als je binnenkort een huis wilt kopen; vraag DUO dan om je maandbedrag opnieuw te berekenen. Lees meer in sparen voor een huis.

De tegemoetkoming voor de leenstelselgeneratie

Studeerde je tussen 2015 en 2023 onder het leenstelsel en haalde je binnen 10 jaar je diploma? Dan heb je mogelijk recht op een tegemoetkoming voor de gemiste basisbeurs. Bij een diploma in 2026 is dat € 35,31 per maand dat je recht had op een prestatiebeurs; bij 4 jaar studie is dat € 1.694,88.

Daarbovenop komt een aanvullende tegemoetkoming. Volgens DUO is dat € 45,92 per maand, tot € 2.204,16 bij 4 jaar studie. De Eerste Kamer stemde op 27 oktober 2026 in met de wet. De aanvullende tegemoetkoming wordt vanaf april 2027 toegekend, meestal automatisch, en eerst verrekend met je studieschuld. Is er geen schuld meer, dan krijg je het geld uitbetaald.

Je studieschuld in je budget

Je maandbedrag aan DUO is een vaste last. Zet het daarom in je budgetplanner, net als je huur en zorgverzekering. Studeer je nog? Dan lees je in studeren en geld hoe je je studiefinanciering, aanvullende beurs en bijbaan combineert. Het complete overzicht over alle soorten schulden vind je in de gids schulden aflossen en in soorten schulden.

Bedragen en regels zijn gecontroleerd op 14 november 2026 bij DUO en Rijksoverheid. Regels kunnen veranderen; check je eigen situatie altijd in Mijn DUO.