Sneeuwbal of lawine: twee manieren om schulden af te lossen, met rekenvoorbeeld

Heb je meerdere schulden en elke maand wat geld over om af te lossen? Dan is de vraag: welke schuld pak je als eerste aan? De twee bekendste antwoorden zijn de sneeuwbalmethode (kleinste schuld eerst) en de lawinemethode (hoogste rente eerst). Allebei werken ze. Het verschil zit in wat je belangrijker vindt: snel resultaat zien, of zo weinig mogelijk rente betalen.

Hoe werken beide methoden?

De basis is bij allebei hetzelfde. Je doet drie dingen:

1. Je betaalt op elke schuld het minimale maandbedrag, zodat er geen achterstanden ontstaan.
2. Je bepaalt een vast bedrag dat je daarbovenop kunt aflossen.
3. Dat extra bedrag gaat volledig naar één schuld. Is die afgelost, dan gaat het hele bedrag dat je daarvoor betaalde naar de volgende.

Dat laatste is de kern. Elke afgeloste schuld maakt geld vrij voor de volgende, waardoor je steeds sneller gaat. Het verschil tussen de methoden is alleen de volgorde.

De sneeuwbalmethode: kleinste schuld eerst

Bij de sneeuwbalmethode zet je je schulden op volgorde van klein naar groot, ongeacht de rente. Je begint bij de kleinste. Die is snel weg, en dat geeft een duidelijk gevoel van vooruitgang. Bovendien heb je minder losse rekeningen om in de gaten te houden.

De lawinemethode: hoogste rente eerst

Bij de lawinemethode zet je je schulden op volgorde van de hoogste naar de laagste rente. Je begint bij de duurste schuld. Elke euro die je daar aflost, bespaart je de meeste rente. Op de lange termijn is dit meestal de goedkoopste route, omdat je minder last hebt van het rente-op-rente-effect op dure schulden.

Rekenvoorbeeld: Kees en zijn vier schulden

Kees heeft vier schulden. Hij kan elke maand in totaal € 450 aflossen.

Na de minimale betalingen houdt Kees elke maand € 85 over voor extra aflossing.

Met de sneeuwbalmethode

Kees zet zijn extra € 85 eerst op de achteraf-betaling, daarna op de roodstand, daarna op de creditcard en als laatste op de lening.

• Achteraf betalen is weg na 2 maanden.
• Rood staan is weg na 7 maanden.
• De creditcard is weg na 12 maanden.
• De persoonlijke lening is weg na 22 maanden.

Totaal betaalt Kees ongeveer € 716 aan rente.

Met de lawinemethode

Nu zet Kees zijn extra geld eerst op de creditcard (12%), daarna op de roodstand (11%), dan op de lening (7,5%). De achteraf-betaling van 0% lost hij af met alleen de minimumbedragen.

• Achteraf betalen is weg na 3 maanden.
• De creditcard is weg na 9 maanden.
• Rood staan is weg na 12 maanden.
• De persoonlijke lening is weg na 22 maanden.

Totaal betaalt Kees ongeveer € 709 aan rente.

Wat zegt dit voorbeeld?

Het verschil is in dit geval maar zo'n € 7, en Kees is in beide gevallen na 22 maanden schuldenvrij. Dat komt doordat zijn duurste schulden ook vrij klein zijn. Het verschil wordt groter als je een grote schuld met een hoge rente hebt. In de gids schulden aflossen staat een voorbeeld waarin de lawinemethode zo'n € 155 scheelt.

Dit zijn vereenvoudigde rekenvoorbeelden met vaste rentes, zonder extra kosten en zonder nieuwe uitgaven. Jouw situatie reken je door met de schulden-aflosplanner.

Wanneer past welke methode?

Een tussenvorm mag ook

Je hoeft niet streng in één hokje te blijven. Veel mensen beginnen met één of twee kleine schulden voor een snel succes, en stappen daarna over op de hoogste rente. Of ze kijken naar de schulden met de grootste gevolgen. Een achterstand die al bij een incassobureau ligt, verdient voorrang, want daar kunnen elke maand kosten bijkomen.

Zo zet je het plan op in vijf stappen

1. Maak een lijst. Noteer elke schuld met bedrag, rente en minimum. Kijk in soorten schulden als je niet zeker weet wat voor schuld iets is.
2. Zoek je aflosbedrag. Zet inkomsten en uitgaven op een rij in de budgetplanner. Wat overblijft na vaste lasten, boodschappen en een kleine buffer, is je aflosbedrag.
3. Kies je volgorde. Sneeuwbal, lawine of een mengvorm.
4. Automatiseer. Zet de minimumbetalingen en de extra betaling als vaste overboeking klaar op de dag na je salaris. Werken met potjes helpt om dit geld apart te houden.
5. Vier je mijlpalen. Elke afgeloste schuld is een overwinning. Streep hem door, en zet het vrijgekomen bedrag meteen door naar de volgende.

Hoe houd je het vol?

Een aflosplan duurt vaak een paar jaar. De grootste risico's zijn niet de rente, maar het leven zelf: een kapotte koelkast, een tandartsrekening, een maand met minder inkomen.

• Bouw een kleine buffer. Een paar honderd euro achter de hand voorkomt dat je opnieuw de creditcard pakt. Hoe groot die buffer uiteindelijk moet worden, lees je in hoeveel noodbuffer heb je nodig, en met de noodbuffer-calculator reken je het uit.
• Sluit de bron af. Verlaag je rood-staan-limiet en zeg creditcards op die je hebt afgelost. Anders loop je het risico dat ze weer vollopen.
• Gebruik meevallers slim. Vakantiegeld, een belastingteruggave of een dertiende maand kun je deels gebruiken voor een extra aflossing.
• Kijk maandelijks even. Vijf minuten per maand om je overzicht bij te werken is genoeg.

Wat als het niet lukt?

Blijft er na je vaste lasten niets of bijna niets over om af te lossen? Dan is geen enkele methode de oplossing. Dan is het tijd voor hulp. Bel of app Geldfit (0800-8115) of meld je bij je gemeente. Zij kunnen samen met je kijken naar je inkomsten, toeslagen en een regeling met je schuldeisers. Wat er allemaal mogelijk is, lees je in hulp bij geldzorgen.

Veelgemaakte fouten

• Alleen het minimum betalen op alles. Dan duurt het lang en betaal je veel rente. Juist het extra bedrag op één schuld maakt het verschil.
• Het extra bedrag verdelen over alle schulden. Dat voelt eerlijk, maar dan zie je nergens snel resultaat en verlies je het effect van de sneeuwbal.
• Een studieschuld meetellen als dure schuld. De rente bij DUO is laag en je betaalt naar inkomen. Veel mensen laten die buiten het plan. Lees meer in studieschuld aflossen.
• Nieuwe schulden maken tijdens het plan. Elke nieuwe achteraf-betaling zet je terug op de ladder.

Regels en bedragen zijn gecontroleerd op 14 november 2026. Rentes in de voorbeelden zijn illustratief; de rente op jouw kredieten kan anders zijn.