Vermogensbehero

Pensioen

Pensioen als zzp'er: zo regel je je oude dag zelf

Als zzp'er krijg je AOW, maar bouw je meestal geen werkgeverspensioen op. Lees welke mogelijkheden je hebt, van lijfrente tot box 3, met cijfers van 2026.

Bijgewerkt op 5 min lezenDoor de redactie van Vermogensbehero

In het kort

  • Een zzp'er krijgt AOW, maar bouwt meestal geen aanvullend pensioen op en moet dat dus zelf regelen.
  • Veel zzp'ers hebben flink wat jaarruimte: 30% van hun winst vóór ondernemersaftrek over het vorige jaar, min de franchise van € 19.172.
  • Lijfrente geeft belastingvoordeel maar zet je geld vast; vrij sparen of beleggen is flexibeler maar valt in box 3.

Als zzp'er krijg je AOW, net als iedereen die in Nederland woont. Maar je bouwt meestal geen pensioen op via een werkgever. Wil je later meer dan de AOW, dan moet je dat zelf regelen. Daarvoor zijn verschillende routes: een lijfrente met belastingvoordeel, vrij sparen of beleggen, je huis aflossen, of in sommige beroepen een verplicht pensioenfonds.

In dit artikel zetten we de mogelijkheden op een rij, met de cijfers van 2026. Dit is algemene uitleg, geen persoonlijk advies.

Wat heb je als zzp'er al?

AOW

Je bouwt AOW op door in Nederland te wonen, 2% per jaar in de 50 jaar voor je AOW-leeftijd. Per 1 juli 2026 is de AOW bruto € 1.662,16 per maand voor een alleenstaande en € 1.139,39 per persoon voor samenwoners, zonder vakantiegeld. Dat is een basis, maar voor de meeste mensen niet genoeg om de huidige levensstandaard vast te houden.

Oud werkgeverspensioen

Was je eerder in loondienst? Dan heb je misschien al pensioen opgebouwd. Dat blijft staan bij je oude pensioenuitvoerder. Je ziet het op mijnpensioenoverzicht.nl.

Wat je niet hebt

Een zzp'er mist een paar dingen die werknemers automatisch hebben:

  • geen werkgever die premie inlegt;
  • geen partnerpensioen via werk, tenzij je dat zelf regelt;
  • geen arbeidsongeschiktheidsdekking via werk.

Dat laatste is belangrijk. Als je arbeidsongeschikt raakt, stopt ook je pensioenopbouw. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering is voor veel zzp'ers daarom net zo belangrijk als pensioen. Het kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend voor een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Op 15 november 2026 ligt dat nog bij de Tweede Kamer. De invoeringsdatum staat nog niet vast.

Je mogelijkheden op een rij

Volgens de Rijksoverheid heb je als zzp'er onder meer deze mogelijkheden:

MogelijkheidHoe het werktVoordeelNadeel
LijfrentePremie aftrekbaar in box 1, uitkering later belastBelastingvoordeel, geen box 3Geld zit vast
Vrij sparen of beleggenGewoon vermogen in box 3FlexibelBox 3, geen aftrek
Vrijwillige voortzettingDoorgaan met je oude werkgeversregelingCollectieve regelingAlleen als de regeling het toestaat; premie maximaal 10 jaar na ontslag aftrekbaar
Verplicht beroeps- of bedrijfstakpensioenVoor bepaalde beroepen, zoals huisarts of zelfstandig schilderCollectief, vaak met nabestaandendekkingGeen keuze
Collectieve zzp-regelingenInitiatieven waar je vrijwillig bij kunt aansluitenCollectiefAanbod en voorwaarden verschillen

Daarnaast lossen veel zzp'ers hun hypotheek af, zodat hun woonlasten na pensioen lager zijn. Dat is geen pensioen, maar verkleint wel het pensioengat.

Jaarruimte voor zzp'ers

Voor een lijfrente mag je premie aftrekken tot je jaarruimte. Voor zzp'ers telt de winst uit onderneming vóór de ondernemersaftrek mee.

Jaarruimte 2026 = 30% × (inkomen 2025, maximaal € 137.800 − € 19.172) − pensioenopbouw 2025

Bouwde je in 2025 geen pensioen op, dan valt het laatste deel weg. De maximale jaarruimte in 2026 is € 35.589. Heb je eerder jaarruimte laten liggen, dan kun je die als reserveringsruimte inhalen: in 2026 voor de jaren 2016 tot en met 2025, tot maximaal € 42.753.

Rekenvoorbeeld: Mo

Mo is zelfstandig installateur. Zijn winst vóór ondernemersaftrek was in 2025 € 55.000. Hij bouwde geen pensioen op.

StapBedrag
Premiegrondslag (€ 55.000 − € 19.172)€ 35.828
Jaarruimte 2026 (30%)€ 10.748

Stort Mo in 2026 € 10.748 op een lijfrenterekening, dan mag hij dat bedrag aftrekken in box 1. Afhankelijk van zijn belastbaar inkomen na aftrekposten scheelt dat tussen de 35,75% en 37,56%: ongeveer € 3.843 tot € 4.037 aan inkomstenbelasting. Dit is een vereenvoudigd voorbeeld, zonder heffingskortingen en toeslagen. Lees de volledige berekening in Jaarruimte en lijfrente uitgelegd.

Lijfrente of box 3: een vergelijking

Stel dat Mo elk jaar € 5.000 opzij zet voor later. Hij kan kiezen tussen een lijfrente en vrij beleggen. In grote lijnen:

Lijfrente

  • Hij trekt € 5.000 af, wat hem bij 37,56% ongeveer € 1.878 belasting scheelt.
  • Tijdens de opbouw betaalt hij geen box 3 over dit geld.
  • Na zijn AOW-leeftijd krijgt hij uitkeringen waarover hij inkomstenbelasting betaalt, vaak tegen een lager tarief dan nu, omdat hij dan geen AOW-premie meer betaalt.
  • Het geld zit vast tot de uitkering.

Vrij beleggen in box 3

  • Geen aftrek: de € 5.000 komt uit zijn netto-inkomen.
  • Boven het heffingsvrije vermogen van € 59.357 (2026) betaalt hij box 3. Voor beleggingen rekent de Belastingdienst in 2026 met een forfaitair rendement van 6,00% en een tarief van 36%.
  • Hij kan er altijd bij, bijvoorbeeld bij een slecht jaar of een investering in zijn bedrijf.

Welke route beter past, hangt af van je inkomen, je behoefte aan flexibiliteit en je verwachtingen over later. Veel zzp'ers combineren beide. Zie wat box 3 betekent met de box 3-indicatie, en wat jaarlijkse inleg over lange tijd kan doen met de rente-op-rente-calculator. Rendement is daarbij niet gegarandeerd.

Stoppen met je onderneming: stakingslijfrente

Stop je met je onderneming, dan kun je je stakingswinst (deels) omzetten in een lijfrente. Volgens de Rijksoverheid gelden daarvoor hogere maxima. In 2026 is dat maximaal:

Situatie bij stakenMaximum 2026
Ten hoogste 5 jaar jonger dan de AOW-leeftijd, of 45% of meer arbeidsongeschikt, of bij overlijden€ 574.867
Ten hoogste 15 jaar jonger dan de AOW-leeftijd, of als uitkeringen direct ingaan€ 287.445
Overige gevallen€ 143.732

Op die bedragen gaan eerder opgebouwde voorzieningen in mindering. De fiscale oudedagsreserve (FOR) bestaat sinds 2023 niet meer voor nieuwe opbouw; een bestaande reserve kun je volgens de oude regels afwikkelen.

Werk je via een eigen bv?

Ben je directeur-grootaandeelhouder van je eigen bv, dan gelden andere regels. Sinds 1 juli 2017 kun je volgens de Rijksoverheid geen pensioen meer opbouwen in je eigen bv. Je kunt wel pensioen onderbrengen bij een externe verzekeraar. Dit is complexe materie; laat je hierover goed informeren.

Hoeveel heb je nodig?

Een veelgebruikte vuistregel is dat je na pensioen ongeveer 70% van je laatste inkomen nodig hebt. Voor zzp'ers is "laatste inkomen" vaak lastig, omdat de winst schommelt. Veel mensen kijken daarom liever naar hun verwachte uitgaven na pensioen.

Bereken een indicatie met de pensioengat-indicatie. Lees ook de complete gids over pensioen en Zzp'er worden: de financiële basis. Wil je eerder stoppen dan je AOW-leeftijd? Dan is FIRE uitgelegd misschien interessant.

De bedragen en regels in dit artikel gelden voor 2026 en zijn gecontroleerd op 15 november 2026. Belastingregels kunnen veranderen.

Wat kun je nu doen?

  1. 1Kijk op mijnpensioenoverzicht.nl wat je nu aan AOW en eventueel oud werkgeverspensioen hebt opgebouwd.
  2. 2Bereken met de pensioengat-indicatie hoeveel je later ongeveer tekortkomt.
  3. 3Zoek uit hoeveel jaarruimte en reserveringsruimte je hebt via het Hulpmiddel Lijfrentepremie van de Belastingdienst.
  4. 4Zorg voor een ruime buffer voordat je geld vastzet, omdat je inkomen als zzp'er kan schommelen.
  5. 5Check of er voor jouw beroep een verplichte of vrijwillige pensioenregeling bestaat.

Dit zijn algemene stappen, geen persoonlijk advies.

Veelgestelde vragen

Bouw ik als zzp'er AOW op?

Ja. AOW bouw je op door in Nederland te wonen, niet door in loondienst te werken. Als zzp'er betaal je via je aanslag inkomstenbelasting ook AOW-premie.

Hoeveel jaarruimte heb ik als zzp'er?

In 2026 in de kern 30% van je winst over 2025 vóór ondernemersaftrek (maximaal € 137.800), min € 19.172, en min eventuele pensioenopbouw. Het maximum is € 35.589.

Kan ik als zzp'er bij een pensioenfonds aansluiten?

Voor sommige beroepen bestaat een verplicht beroeps- of bedrijfstakpensioen, bijvoorbeeld voor huisartsen of zelfstandige schilders. Was je eerder in loondienst, dan kun je soms vrijwillig doorgaan met je oude regeling.

Reken het zelf uit

Bronnen

Laatst bijgewerkt: 15 november 2026 · Feiten en bedragen gecontroleerd op 15 november 2026. Regels en bedragen kunnen veranderen. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Vermogensbehero geeft algemene informatie en geen financieel advies. Twijfel je? Raadpleeg een erkend adviseur.

Begrippen in dit artikel

Lees ook

Vond je dit nuttig?

Elke vrijdag de week in 3 minuten. Plus direct een gratis budget-spreadsheet.

Gratis, elke week. Afmelden kan altijd. Lees ons privacybeleid.