De nieuwe pensioenregels (Wet toekomst pensioenen) uitgelegd

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) verandert hoe het werkgeverspensioen werkt dat je via je werk opbouwt. Je pensioen wordt persoonlijker: het hangt af van de premie die voor jou is ingelegd en het rendement daarop. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen zijn overgestapt. In juli 2026 deed al meer dan de helft van de Nederlanders mee in het nieuwe stelsel.

In dit artikel lees je wat er verandert, hoe ver de overstap is en waar je zelf op let. De AOW verandert door deze wet niet. Dit is algemene uitleg, geen persoonlijk advies.

Waarom een nieuwe pensioenwet?

Het oude stelsel was gebouwd voor mensen die veertig jaar bij één werkgever werkten. Dat past steeds minder bij hoe mensen nu werken. Een paar problemen die de Rijksoverheid noemt:

• Pensioenen stegen jaren niet. In de eerste decennia van deze eeuw gingen de meeste pensioenen niet of nauwelijks omhoog, terwijl de prijzen wel stegen.
• Doorsneepremie. Iedereen betaalde dezelfde premie, maar jongeren bouwden daarmee in werkelijkheid minder op dan ouderen. Er was een verschuiving van geld van jong naar oud.
• Late opbouw. Het meeste pensioen werd aan het einde van de loopbaan opgebouwd. Een baanwissel of werkloosheid op latere leeftijd had daardoor grote gevolgen.
• Weinig inzicht. Mensen zagen niet welk deel van de pot van hen was.

Het nieuwe stelsel moet dit oplossen. Het blijft wel een collectief stelsel waarin risico's worden gedeeld.

Wat verandert er?

Gelijke premie voor iedereen

In het nieuwe stelsel betaalt iedereen in een regeling hetzelfde premiepercentage, ongeacht leeftijd. Jongere werknemers bouwen daardoor relatief meer op, omdat hun geld langer kan renderen. Werknemers van ongeveer 40 tot 55 jaar kunnen er volgens de Rijksoverheid op achteruitgaan. Werkgevers en vakbonden spreken af of en hoe zij die groep compenseren.

Twee soorten regelingen

Werkgevers en vakbonden kiezen tussen twee typen premieregeling:

• Solidaire premieregeling. Deelnemers delen beleggingsrisico's en rendementen met elkaar. Er is een solidariteitsreserve om tegenvallers op te vangen. Welke regeling jouw fonds kiest, lees je in de informatie van je pensioenuitvoerder.
• Flexibele premieregeling. Je hebt een persoonlijk pensioenvermogen met een beleggingsprofiel. Bij pensionering kies je vaak tussen een vaste of een variabele uitkering.

Invaren

Bij de overstap kunnen de pensioenen die je al hebt opgebouwd worden omgezet naar het nieuwe stelsel. Dat heet invaren. Werkgevers en werknemers leggen in een transitieplan vast of dat gebeurt en hoe. De datum waarop een uitvoerder de pensioenen omzet, heet de invaardatum.

Hoe ver is de overstap in november 2026?

Volgens de vijfde voortgangsrapportage van minister Vijlbrief (2 juli 2026):

Voor 1 januari 2026 verwachtte het kabinet al dat ruim 9,5 miljoen pensioenen zouden overgaan. Volgens de voortgangsrapportage van 2 juli 2026 is 1 januari 2027 de datum waarop de meeste pensioenfondsen en -kringen willen overstappen. Wanneer jouw regeling overgaat, laat je pensioenuitvoerder je weten. Nieuwere cijfers volgen in de voortgangsrapportage van begin 2027.

De uiterste datum: 1 januari 2028

Oorspronkelijk moesten alle regelingen uiterlijk 1 januari 2027 over zijn. Op 2 december 2025 stemde de Eerste Kamer in met een wet die die datum uit de pensioenwet haalt en in een algemene maatregel van bestuur regelt. Daarmee werd de einddatum 1 januari 2028.

In juli 2026 schreef de minister dat er geen aanleiding is om die datum opnieuw te verschuiven. Voor regelingen bij verzekeraars en premiepensioeninstellingen moet het transitieplan uiterlijk 1 oktober 2027 bij de uitvoerder zijn ingediend. Volgens de minister is daar nog veel werk te doen.

Wat betekent het voor jou?

Je pensioen kan meer schommelen

Het belangrijkste verschil voor deelnemers: je pensioen beweegt sneller mee met de financiële markten. In goede jaren kan het eerder omhoog. In slechte jaren kan het ook omlaag. Voor gepensioneerden worden schommelingen vaak gedempt, bijvoorbeeld door een uitkering over meerdere jaren uit te smeren of door een reserve.

In je pensioenoverzicht zie je daarom vaak drie bedragen: een verwacht, een optimistisch en een pessimistisch scenario. Kijk vooral naar het pessimistische bedrag als je wilt weten of je ook in een tegenvallend scenario rondkomt. De pensioengat-indicatie helpt om dat te vergelijken met wat je nodig hebt.

Partnerpensioen verandert vaak

In veel nieuwe regelingen verandert het partnerpensioen. Overlijd je vóór je pensioendatum, dan krijgen je partner en kinderen tot 25 jaar volgens de nieuwe regels een percentage van je laatste loon. Hoe hoog dat percentage is, staat in je pensioenregeling. Ga je uit dienst en heb je (tijdelijk) geen werk, dan blijf je nog 3 of 6 maanden verzekerd. Daarna stopt die dekking, tenzij je je bijverzekert. Lees je pensioenoverzicht goed, en kijk of je bij uitdiensttreding iets moet regelen.

Compensatie

Ben je tussen ongeveer 40 en 55 jaar? Vraag dan na of er compensatie is afgesproken, en hoe die wordt berekend. Dat staat in het transitieplan en in de informatie van je uitvoerder.

Wat verandert er niet?

• De AOW. De AOW en de AOW-leeftijd vallen niet onder deze wet. Zie De AOW uitgelegd.
• Collectief. Pensioen blijft in de meeste gevallen collectief geregeld via je werkgever, met gedeelde risico's.
• Levenslang pensioen. Je ouderdomspensioen blijft een levenslange uitkering.
• Belasting. Pensioenpremie is nog steeds aftrekbaar en de uitkering wordt belast in box 1.

Nieuwe keuzes rond je pensioendatum

Naast de Wtp werkt het kabinet aan meer keuzevrijheid. Vanaf 1 januari 2029 wil het kabinet dat je bij pensionering maximaal 10% van je ouderdomspensioen in één keer kunt opnemen. Je moet daarna minimaal het bedrag van de afkoopgrens voor kleine pensioenen per jaar overhouden, in 2026 € 632,63. Een bedrag ineens kan gevolgen hebben voor je belasting en toeslagen, en verlaagt je pensioen levenslang.

Jaarruimte en de nieuwe regels

Ook de fiscale regels voor zelf aanvullen met een lijfrente zijn aangepast. Wie in een regeling volgens de nieuwe wet zit, krijgt jaarruimte op basis van de pensioenpremie die in het vorige jaar is ingelegd, in plaats van de oude factor A. Hoe dat werkt, lees je in Jaarruimte en lijfrente uitgelegd.

Verder lezen

• Pensioen in Nederland: zo werkt het
• Werkgeverspensioen: wat je opbouwt via je werk
• Met pensioen gaan: de financiële checklist

Wil je zien wat inflatie doet met de koopkracht van je toekomstige pensioen? Gebruik de inflatiecalculator.

De informatie in dit artikel is gecontroleerd op 15 november 2026. De overgang naar het nieuwe stelsel loopt nog, en cijfers en regels kunnen veranderen.